Ana Bilim Dalları

Genel Bilgiler 

Uygulamalı Psikoloji, psikoloji alanındaki kuramsal bilgi ve bilimsel araştırma bulgularını uygulama alanlarına aktarmayı hedefleyen; kendine özgü kuramsal çerçevesi, yöntemleri ve çalışma alanları bulunan bir anabilim dalıdır. Adli psikoloji, eğitim psikolojisi, endüstri ve örgüt psikolojisi, nöropsikoloji, sağlık psikolojisi ve trafik psikolojisi uygulamalı psikolojinin başlıca alt disiplinleri arasında yer almaktadır.

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü bünyesinde yürütülen Uygulamalı Psikoloji Tezli Yüksek Lisans Programı; öğrencilerin kuramsal bilgi, araştırma yetkinliği ve uygulama becerilerini ileri düzeyde geliştirmeyi amaçlamaktadır. Program kapsamında öğrencilerin, insan davranışına ilişkin sorunları bilimsel ve çok boyutlu bir bakış açısıyla değerlendirebilmeleri ve farklı uygulama alanlarında çözüm üretmeye yönelik beceriler kazanmaları hedeflenmektedir.

Program kapsamında yer alan kuramsal, araştırma ve uygulama odaklı dersler aracılığıyla öğrencilerin bu alandaki teorik bilgilerini artırmalarının yanı sıra bilimsel araştırma tasarlama, yürütme ve bilimsel bilgi üretme yetkinliklerinin geliştirilmesi de hedeflenmektedir. Bununla birlikte program, uygulamalı psikolojinin farklı alt alanlarına yönelik uzmanlaşma imkânı sunarak öğrencilerin belirli alanlarda derinleşmelerini desteklemektedir.

 

Araştırma ve uygulama temelli bir yapıya sahip olan programdan mezun olan öğrencilerin; psikolojinin farklı alt alanlarına ilişkin ileri düzey bilgi ve beceri kazanmaları, mesleki etik ilkeler doğrultusunda hareket edebilmeleri, alan yazındaki güncel gelişmeleri takip edebilmeleri ve edindikleri bilgi ile deneyimleri farklı kurum ve uygulama alanlarına aktarabilmeleri hedeflenmektedir. Ayrıca programın, öğrencilerin bilimsel araştırma yürütebilen, eleştirel düşünebilen ve özgün bilgi üretebilen uzmanlar olarak yetişmelerine katkı sunması amaçlanmaktadır.

 

 

Tarihçe

Psikolojinin bilimsel bir disiplin olarak kuruluşundan itibaren, insan davranışını yalnızca kuramsal düzeyde açıklama çabasının yanı sıra, günlük yaşamın farklı alanlarında karşılaşılan sorunlara çözüm üretmeye yönelik uygulamalar da giderek önem kazanmıştır. Bu doğrultuda gelişen uygulamalı psikoloji; eğitim, sağlık, adli süreçler, endüstri ve örgüt, spor ve toplumsal yaşam gibi birçok alanda psikoloji bilgisinin pratiğe aktarılmasını hedefleyen bir uzmanlık alanı hâline gelmiştir.

 

Uygulamalı psikolojinin gelişiminde Hugo Münsterberg’in çalışmaları önemli bir yere sahiptir. Özellikle klinik, endüstri ve adli psikoloji alanlarında yürüttüğü çalışmalar, alanın kurumsal ve uygulamalı yönünün gelişmesine önemli katkılar sağlamıştır. 20. yüzyıl boyunca giderek genişleyen bu alanla birlikte psikologlar; okullar, hastaneler, fabrikalar, danışmanlık merkezleri ve çeşitli toplumsal kurumlarda aktif rol almaya başlamıştır. 1920 yılında Uluslararası Uygulamalı Psikoloji Birliği’nin (International Association of Applied Psychology – IAAP) kurulmasıyla birlikte uygulamalı psikoloji uluslararası düzeyde de kurumsal bir kimlik kazanmıştır. Bu süreçte psikoloji, yalnızca kuramsal bir disiplin olmanın ötesine geçerek toplumsal yaşamın farklı alanlarında doğrudan uygulama alanı bulmuştur.

 

Türkiye’de psikoloji eğitiminin başlangıcı, 1915 yılında İstanbul Üniversitesi’nde verilen psikoloji derslerine dayanmaktadır. 1981 yılından itibaren ise aynı kurum bünyesinde uygulamalı psikolojiyi de kapsayan dört anabilim dalı ile eğitim-öğretim faaliyetleri sürdürülmüştür. İlerleyen süreçte psikolojinin uygulama alanlarına yönelik eğitim ve uzmanlaşma olanakları gelişmiş; uygulamalı psikoloji farklı alt alanlarıyla akademik ve mesleki açıdan daha görünür bir konuma gelmiştir.

 

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü bünyesinde faaliyet gösteren Uygulamalı Psikoloji Anabilim Dalı ise 2024–2025 Eğitim-Öğretim Yılı Bahar döneminden itibaren tezli yüksek lisans programı aracılığıyla lisansüstü eğitim vermeye başlamıştır. Program, öğrencilerin uygulamalı psikolojinin farklı alanlarında kuramsal bilgi ve uygulama becerilerini geliştirmelerini, bilimsel araştırma yetkinliği kazanmalarını ve disiplinler arası çalışma alanlarında katkı sunabilecek uzmanlar olarak yetişmelerini amaçlamaktadır.